english
Üniversiteye Göre Filtrele
Üniversite: Gazi Üniversitesi
Tez Konusu: Kastamonu Şehri İsmail Bey Külliyesi, Saray Camisi, Hepkebirler Camisi, Muzafferiddin Gazi Türbesi Hazirelerinde Bulunan Mezar Taşları
Dalı: Sanat Tarihi Anabilim Dalı
Danışman: Halit Çal
Hazırlayan: Filiz Canyurt
Yer / Tarih: Ankara/2007

Bu hazirelerde bulunan 83 mezar tespit edilmiştir. Bu mezarların 42 tanesi erkek 30 tanesi kadın mezarıdır. 10 mezarın kimliği bilinmemektedir. Bu mezarlardan 48 tanesinde baş ve ayak taşı sağlamken 20 tanesinde kırıktır. 10 tanesinin ayak taşı yoktur, 1 tanesinin de baş taşı bulunmamaktadır.

İncelemiş olduğumuz 42 erkek baş taşından 13 tanesinin gövdesinde yer alan kitabe kısımları eğik dikdörtgen çerçeveler halinde düzenlenmiştir. Bunlardan 1 tanesi 18.yy.ın ikinci yarısına,1 tanesi 19.yy.ın ilk yarısına, 10 tanesi 19. yy.ın ikinci yarısına, 3 tanesi 20. yy.a ait olan mezar taşlarıdır.

20 tane erkek baş taşının gövdesinde yer alan kitabe kısımları yatay dikdörtgen çerçeveler içerisine yerleştirilmiştir. Bunlardan 3 tanesi 18. yy.' ın ikinci yarısına, 5 tanesi 19. yy.ın ilk yarısına, 5 tanesi 19. yy.ın ikinci yarısına, 3 tanesi ise 20 yüzyıla aittir. Silindirik gövdeli 3 mezar olup bunların hepsinin de baş ve ayak taşları sağlam durumdadır. Bu örneklerin hepsi 20. yüzyıla tarihlenmektedir. Erkek mezar taşlarında başlık olarak 12 tanesinde kavuk, 7 tanesinde sarık, 12 tanesinde fes ve 4 tanesinde de sarıklı fes bulunur. Kadın mezar taşlarında başlıklarına göre 3 farklı tip tespit edilmiştir.

Mezar taşlarında bitkisel motif olarak; 1 tanesi ayak taşı olmak üzere toplam 5 mezar taşında bu motif görülür. 2 örnekte lale motifi görülmektedir. Bu örneklerin ikisi de kadın mezarı ayak taşında bulunur. Mine motifinin işlendiği iki mezar taşı bulunur. 7 mezar taşında kır çiçeği,3 mezar taşında gonca, 10 örnekte kıvrık dal, 1 örnekte asma, 1 örnekte hurma, 5 örnekte servi, 15 örnekte akantus ve 4 örnekte de soyut yaprak motifleri görülür.

Nesneli motif olarak 4 örnekte vazo ve 1 örnekte ay motiflerine yer verilirken,3 örnekte de kare, dikdörtgen ve baklava dilimlerinden oluşan geometrik bezemeler bulunur.

Toplam 144 (baş ve ayak taşları toplamı) mezar taşından 7 örnekte mermer, geri kalan 75 örnekte ise taş malzeme kullanılmıştır. Tamamı oyma tekniğinde yapılmıştır.

Kastamonu' da incelemiş olduğumuz hazirelerde yer alan mezar taşlarında talik, sülüs ve celi-sülüs olmak üzere üç farklı yazı tipi görülmektedir. Bir örnek (48) celi-sülüs,14 örnek sülüs,51 örnek ise talik hatla yazılmıştır. Sekiz örnekte yazı kullanılmamıştır.

Sonuç itibariyle Kastamonu Şehri İsmail Bey Külliyesi, Saray Camisi, Hepkebirler Camisi, Muzafferiddin Gazi Türbesi Hazirelerinde bulunan mezar taşları yerel üslupla yapılmış olan basit işçilik eserleridir. Başkentte görülen işçilik ve üsluplar burada daha yöresel özellikler kazanmıştır. Osmanlı mezar taşlarında 18. yüzyıldan itibaren batı etkileri ile birlikte görülen motif ve değişimler başkentteki kadar olmasa da Kastamonu'da da kendini göstermektedir.