english
Üniversiteye Göre Filtrele
Üniversite: Gazi Üniversitesi
Tez Konusu: Sivas İl Merkezinde Türk Devri Türbe Mimarisi
Dalı: Sanat Tarihi Anabilim Dalı
Danışman: Hakkı Acun
Hazırlayan: Aslı Kaya
Yer / Tarih: Ankara/2007

Türbe, İslam dünyasında Türkler tarafından yaygınlastırılan bir yapı türüdür. Toprak anlamındaki Arapça “türb” kökünden gelen türbe kelimesi, mezar üzerine kurulan bina anlamında kullanılmıstır. Anadolu’da bu yapı türüne ait Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinden günümüze birçok eser ulasmıstır. Sivas, tarihin her döneminde ticaret yollarının kesistiği önemli kavsak noktalarından birisi olmustur. Sivas’ın Türk hakimiyetine girdikten sonra il merkezine yapılmıs olan türbeler bu tezin konusunu olusturmaktadır. Đl merkezinde, günümüze ulasılabilmis olan türbelerin mimari ve sanat değerleri bakımından incelenmistir. Özellikle Selçuklu döneminden kalan eserlerdeki mevcut çini süslemeler Türk çini sanatının en güzel örneklerini teskil etmektedir. Sivas’ta tescillenmis ve koruma altına alınmıs on altı türbe mevcuttur. Bu eserler; Selçuklu, Eretna ve Osmanlı dönemlerinden kalmıstır. Selçuklu geleneğinde yapılmıs süslemelerinden dolayı sehir merkezindeki diğer türbelerden ayrılmaktadır. Selçuklu döneminden iki, Eretna Beyliği döneminden dört, Osmanlı döneminden sekiz türbe günümüze ulasabilmistir. Türbelerden bes tanesi kare planlı, iki tanesi dikdörtgen planlı, iki tanesi poligonal planlı, üç tanesi ayaklı türbe, iki tanesi münferit planlı olarak insa edilmistir. Türbelerden Abdülvehab Gazi (Cami) (14. yy), 1. Đzeddin Keykavus (Darüssifa) (1219), Burucerdi (Mederese) (1271) ve Hoca Đmam (Mescidi) (15. yy) Türbeleri, mevcut yapıların bünyesine bağlı olarak insa edilmistir. Eretna döneminden kalan Güdük Minare (1347) Türbesinin kuzey köselerinde bulunan duvar kalıntılarından türbenin baska bir yapıya bitisik olarak insa edilmis olabileceği akla gelmektedir. Bu eserlerin dısında diğer türbeler her hangi bir yapıdan ayrı, bağımsız olarak insa edilmislerdir. Eserler, plan, süsleme, üst örtü, malzeme açılarından katalog bölümünde detaylı olarak incelenmis, aynı dönemde Anadolu’daki benzer örnekleri ile karsılastırılmıstır. Kitabesi bulunan türbelerin kitabeleri okunmus, tarihlendirme bu doğrultuda yapılmıstır. Kitabesi bulunmayan veya okunamayan eserlerin tarihlendirmeleri plan tipine, kullanılan malzemeye, süslemelere ve strüktüel elemanlara dayanarak yapılmıstır.

 

/ext/belgeler_v_e.swf">