english
Üniversiteye Göre Filtrele
Üniversite: Marmara Üniversitesi
Tez Konusu: Çizginin sanatsal tekstildeki yeri
Dalı: Tekstil Anasanat Dalı
Danışman: Turgay Başkan
Hazırlayan: Cafer Arslan
Yer / Tarih: İstanbul/2007

İnsanlık tarihi çizgi izler ile başlamaktadır. Sanatın başlangıcından bu güne, çizginin plastik sanatlarda biçim olarak varlığını sürdürdüğü görülür. Çizgi, kullanıldığı amaca göre anlamlandırılır. Lif form olarak çizgidir. Tekstil sanatında çizgi; yapısal ve biçimsel olarak kullanılmaktadır. Sanatsal tekstilde bu açıdan değerlendirilmiştir. Tezinin kapsamı yalnızca sanatsal tekstiller ile sınırlandırılmıştır. Birinci bölümde; çizginin tanımları ile başlanmış; çizginin tekstil izleri, Anadolu'da bilinen lif bulgular üzerindeki çizginin yorumları yapılmıştır. Anadolu uygarlıklarının tekstil izleri konu açısından değerlendirilerek izlenmiştir. Tekstil esaslı malzemeler genellikle organik özlü olmaları nedeniyle günümüze kadar korunamamışlardır. Yapılan incelemelerde, tekstil esaslı malzemelerin karbonlaşması veya başka malzemelere aktarılması sayesinde izlere ulaşılabilmiştir. Antik Çağ’da Anadolu’da çizgi izler başlığı altında bu bulgular sunulmuş, Avrupa duvar halısı, Selçuklu ve Osmanlı Dokumaları gibi temel başlıklar altında çizgi ele alınmıştır. Endüstri devriminin sanatsal tekstil üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bauhaus’ da eğitimde çizginin yeri, Bauhaus tekstillerinde çizginin etkin olmasının nedenleri ve Bauhaus sanatsal tekstillerinde çizgi değerlendirilmiştir. İkinci bölümde; çizginin biçim olarak karakterleri ve çizginin etkilerine göre biçimlemeleri sunulmuştur. Tasar öğelerinin çizgi ile ilişkileri, taşıdığı plastik değerler bu bağlamda ele alınmıştır. Sanat yapıtının algılanmasında, duyusal algı aracılığı ile izleyiciye ulaşması ve algılamayı etkileyen görsel ilişkiler açıklanmıştır. iii Algılama, Gestalt kanunları, çalışmada ayrı bir konu başlığı ile ele alınıp kanunların çizgi ile ilişkileri sunulmuştur. Sanatsal tekstiller, yapı ve sergilenme özelliklerine göre sınıflandırılıp destekleyen örnekler yorumlarla sunulmuştur. Üçüncü bölümde; sanatsal tekstilde çizginin yeri, yapı özeliklerine göre sanatsal tekstiller incelenmiştir. Sanatsal tekstiller yapı ve sergileme biçimlerine göre gruplandığında; yüzeysel tekstiller, üçboyutlu tekstiller, kendi konstrüksiyonunu oluşturan tekstiller, yardımcı konstrüksiyon kullanan tekstiller, giyilebilir tekstiller ve performans tekstiller olarak sınıflamaya gidilmiştir. Uluslararası sanatsal tekstil sergilerinde çizgi başlığı altında, Lousanne Tapestry Bienalleri’nde sanatsal tekstil kavramları tartışılmıştır. Lods Tapestry Bienalleri, ETN (European Textile Network) sergileri ve çeşitli sergilerden; çizgili yapıt örnekler sunularak açıklamalar yapılmıştır. Dünyada sanat platformları arasında önemli yeri olan, Venedik, Sydney, İstanbul, Sao Paulo Bienalleri ve Documante sergilerinde ulaşılabilen çizgi biçimli tekstil yapıtlar yorumlar ile sunulmuştur. Sonuç olarak, sanatsal disiplinler arası sınırların kalktığı günümüz sanatında, tekstil özlü malzemeler plastik sanatlarda varlığını sürdürmektedir. Serbest lif yada en gelişmiş dokuma, kumaş oluşturma yöntemleri ile sanatçı, estetik birikim ve yaratıcılığını sanatsal tekstil ile sunmaktadır. Sanatçının amacı: yapıtın, izleyicide yarattığı etki ve bunu gerçekleştirmesinde çizginin kuvvetli bir anlatım dili olmasıdır. Sanatsal tekstilde çizginin yeri, geçmiş süreçte olduğu gibi yarında devam edeceği gerçeğidir. Tekstil sanatı, çizgi ile birlikte evrimini sürdürmektedir. 

/ext/belgeler_v_e.swf">