english
Işık Üniversitesi Ulusal Öğrenci Ekslibrisleri Yarışması (2012)
Başlama-Bitiş Tarihi: 27.04.2012 - 19.05.2012
www.isikun.edu.tr
Yer: İstanbul
Form 1
Son Yorumlar
Toprak
İlginç ve güzel bir sergi etkiliğine benziyor......
Öne Çıkan Yayınlar
Tarihin Derin Kazısı Olarak Sanat ve Duyarlılığın Kesişen Ufku
Yazar: Erkut Sezgin
Çeviri:
Yayın: Cem Yayınevi
Estetik - Modernizmin Tasfiyesi
Yazar: Ali Artun
Çeviri:
Yayın: İletişim Yayınevi
Yazar: Mehmet Yılmaz
Çeviri:
Yayın: Ütopya Yayınevi
Etkinlik Haberleri
Çeşitli ülkelerden seçilmiş 130 sanatçının katılımıyla Chianciano Sanat
Isparta Valiliği ve Süleyman Demirel Üniversitesinin düzenlediği, 3. Üniversi
“Anne, ben barbar mıyım?” başlığıyla gerçekleştirilecek 13. İstanbul Bienali&r
Tepebaşı Belediyesi tarafından düzenlenen 4. Ulusal Sanat Çalıştayı sona erdi. Te

 

Feyziye Mektepleri Vakfı, Işık Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, ortaöğretim öğrencilerine ekslibris sanatını tanıtmak, bu sanat dalıyla kendilerini ifade etmelerine fırsat vermek ve çalışmalarını değerlendirmek amacıyla tüm lise öğrencilerine açık ulusal bir ekslibris yarışması düzenlemiştir.

Ekslibris Nedir?

Ekslibris/Exlibris (Bookplate), kitapseverlerin kitaplarının iç kapağına yapıştırdıkları üzerinde adlarının ve değişik konularda resimlerin yer aldığı küçük boyutlu baskı resimlerdir. Kitabın kartviziti ya da tapusu da denebilir. Kitap sahibini tanıtır, onu yüceltir ve kitabı ödünç alan kişiyi geri getirmesi konusunda uyarır. Yer aldığı kitabın değil, kitap sahibinin bir göstergesidir; kitapla sahibi arasındaki bir bağdır. Sözcük olarak …’nın kitaplığından, …’nın kütüphanesine ait anlamına gelir. Ekslibris önemli bir iletişim aracıdır. Bir ihtiyaç grafiği olarak doğmasına karşın, estetik kaygılarla yapılan özgün yapıtlardır. Sanatı, insanın elleri arasına, kitapların içine kadar getirir, onun büyüleyici sıcaklığını hissettirir. Uzun bir geçmişe sahip bu sanat dalı, aynı zamanda yapıldığı dönemin kültürel özellikleri günümüze taşır. Sanatçı, tasarımcı, sanatsever ve koleksiyoncu arasında bir köprü görevini yerine getirir. Ekslibrisler, yaşayan kişi ya da kurum için siparişle yapılır, onların özelliklerini yansıtır. Yaratım sürecine bakıldığında resim sanatının tüm olanaklarının kullanıldığı görülür. Öyle de olmalıdır. İşlevsel yanına bakıldığında ise grafik tasarım ürünü olarak düşünülebilir. Uzun kenarının 13 cm.’den büyük olmaması, baskıresimde olduğu gibi çoğaltılması ve numaralandırılması gerekir. Çoğaltmak için gravür/C3, ağaç baskı/X2, linolyum baskı/X3, litografi/L, serigrafi/S, ofset/P7, fotograf/P8, bilgisayar destekli tasarım/CGD kullanılmaktadır.

Ekslibrisin ilk ve en eski örneğinin M.Ö.1400 yıllarında açık mavi renk fayans üzerine yapıldığı, papirüs rulolarını koruyan ağaç sandıklara takıldığı, Mısır kralı III. Amenhophis’in kitaplığına ait olduğu bilinmektedir. Kağıt üzerine yapılan ilk ekslibrislerden biri ise 1450 yıllarında “Igler” (kirpici) takma adıyla bilinen Alman papaz Johannes Knabenberg için yapılan ve çayırdaki çiçeği ısıran bir kirpinin resimlendiği ekslibristir. Gutenberg’in (1398-1468) matbaayı icat etmesinden önce kitaplar elle yazılıyordu. Sadece kilisenin ve prenslerin ellerinde bulunan değerli el yazması kitaplar, matbaa sayesinde soyluların, eğitim görmüş burjuva sınıfının da eline geçmeye başlamıştır. Tek olma özelliğini kaybeden bu basılı kitapları, hırsızlıktan ve kaybolmaktan korumak için özel bir mülkiyet işareti koyma ihtiyacı doğmuştur. Eklibrisin ortaya çıkışı bu ilişki içinde görülebilir. 16. yüzyılda diğer Avrupa ülkelerinde de görülen ekslibris ünlü sanatçılar tarafından da yapılmıştır. Albrecht Dürer (1471-1528), zamanın ünlü devlet ve bilim adamları için 21 adet ekslibris yapmıştır. Lucas Cranach (1472-1553), Hans Holbein (1497-1543), Gustav Klimt (1862-1918), Edvard Munch (1863-1944), Kaethe Kolwitz (1867-1945), Paul Klee (1879-1940), Franz Masereel (1899-1971) Pablo Picasso (1881-1973), Oscar Kokoschka (1888-1980), Marc Chagall (1887-1985), Alberto Giacometti (1901-1966) yaşadıkları dönemde ekslibris de yapan sanatçılardır.

Ekslibris, sonraları sadece kitaplara yapıştırmak için değil, biriktirme ve değiştirme objeleri olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Kitaba özgü bir işaret olmaktan çıkıp, özgün bir grafik çalışma olarak bağımsızlaşmıştır. 19. yüzyıldan itibaren dernekler, değişim için bültenler, kitaplar, adres listeleri yayımlayıp, yarışmalar düzenlemeye başlamışlardır. Bugüne kadar yapılmış yaklaşık 3.000.000′un üzerinde ekslibrisin, 2.000′den fazla da ekslibris koleksiyonun olduğu tahmin edilmektedir.

Türkiye’nin ekslibrisi tanıması, batıdan alınmış kitaplarla olmuştur. Avrupa ülkelerinde yaygın olarak kullanılan ekslibrislerin yer aldığı kitaplar, ikinci el satışlarla ülkemize gelmiş, kitap sahipleri öldüğünde ise yakınları tarafından kütüphanelere bağışlanmış veya sahaflara satılmıştır. Osmanlılar döneminden kalma el yazması ve basılmış kitaplarda görülen mühürler, birer mülkiyet işareti olarak kabul edilse de ekslibris türüne girmezler. Fakat özgün kaligrafik yapılarıyla ait oldukları kişilerin arması veya logosu olarak bu işlevi yerine getirmişlerdir.

2000′li yıllardan bu yana ülkemizde, özellikle güzel sanatlar eğitimi veren kurumlarda baskıresim ve grafik tasarım öğretim görevlilerinin özendirmeleriyle, ekslibris yapan gençler yetişmeye başlamıştır. Ayrıca ülkemiz için oldukça yeni olan ekslibris konusunda çok sayıda lisansüstü tezin yapıldığı da bir gerçektir. Artık sanatçılarımız ve tasarımcılarımız kişisel ekslibris sergileri açmanın yanında uluslararası yarışmalara katılmakta, ödüller almaktadırlar. Ülkemizde eksikliği hissedilen en büyük şey ekslibris koleksiyonculuğudur. Ülkemizde ilk olarak 1997′de Ankara’da kurulan Ekslibris Derneği, etkinliklerine İstanbul Eklibris Derneği olarak devam etmektedir. 2008′de IMOGA İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi bünyesinde kurulan İstanbul Ekslibris Müzesi, 15.000 ekslibris koleksiyonuyla ziyaretçilerini beklemektedir. Yurt içinde 11 kentte, Danimarka, Çin, Almanya, İtalya, Belçika, Finlandiya, Kanada ve Rusya’da sergiler açan, uluslararası ekslibris yarışmaları düzenleyen İED, 2010′da Feyziye Mektepleri Vakfı ve Işık Üniversitesi işbirliğinde, 280 katılımcının yer aldığı XXXIII. FISAE Uluslararası Ekslibris Kongresi’ni organize etmiştir.

Henüz yorum yapılmamış.